Agressie

Artikelindex

Oorzaken van agressie bij honden

Agressie bij honden kent vele verschijningsvormen en een nog groter aantal mogelijke oorzaken. Hoewel het begrijpelijk is dat mensen agressie van hun hondse huisgenoten (meestal) niet tolereren, is het toch goed te bedenken dat bijten op zich volkomen normaal honds gedrag is. Een hond die wordt geconfronteerd met een situatie die in de ogen van de hond bedreigend is, kan kiezen tussen vluchten of aanvallen. Beide soorten van gedrag hebben in de gegeven situatie maar één doel: de afstand tussen de hond en "de bedreiger" vergroten. Het vergroten van de afstand wordt bereikt door of jezelf te verwijderen van de plek des onheils (vluchten) of ervoor te zorgen dat de ander dat doet (dreigen/aanvallen). Welk gedrag gekozen wordt (vluchten of aanvallen) hangt onder andere af van genetisch bepaalde voorkeursgedragingen van de hond, van eerdere ervaringen (was vluchten of juist bijten in vorige gevallen succesvol), de omstandigheden (is er ruimte om te vluchten), de mate van verdedigingsdrift van de hond in die situatie (een hond zal op zijn eigen territorium eerder bijten) enzovoort.

Regelmatig horen wij van eigenaren dat de hond "zomaar, zonder enige aanleiding" heeft gebeten. In werkelijkheid was er in de ogen van de hond wel degelijk een aanleiding, maar om die te kunnen zien vraagt van mensen om hun menselijke bril af te zetten en met hondse ogen te kijken naar de situatie. Voorbeelden van gebeurtenissen/situaties die door veel honden als bedreigend worden ervaren (maar niet altijd door mensen als zodanig herkend worden) zijn:

1.     De hond wordt recht aangekeken door iemand die hij niet kent en/of niet volledig vertrouwt.

Door iemand recht aangekeken worden kan als zeer bedreigend worden ervaren, zeker wanneer de kijkende persoon ook nog in jouw richting komt. Ook wij mensen kennen dit verschijnsel; hoe zou u zich voelen wanneer u op straat loopt en iemand maakt oogcontact met u en loopt vervolgens recht op u af? U zou waarschijnlijk het idee hebben dat die persoon kennelijk iets van u wil en waarschijnlijk zou u zich (heel) onbehaaglijk voelen. Vreemd genoeg verwachten veel mensen van honden toch dat die hun starende blikken als normaal of zelfs aangenaam ervaart.

2.     Iemand maakt een gebaar van bovenaf richting de hond (bijvoorbeeld over de kop van de hond aaien).

Gebaren van bovenaf kunnen door honden om twee redenen als bedreigend worden ervaren. De hond kan het gebaar associëren met een aanval (op hem gerichte agressie), maar hij kan het gebaar ook associëren met dominantie. Honden die in het contact met een andere hond hun ranghogere positie willen benadrukken kunnen dit onder andere doen door een poot op de rug van de ander te leggen, door op de andere hond te "rijden" of door te proberen de ander plat op de grond te krijgen en er zelf (letterlijk) boven te gaan staan. Wanneer een hond vindt dat hij ranghoger is dan u (of, op zijn minst wanneer de hond niet volkomen duidelijk is dat hij ranglager is), kan een gebaar van bovenaf worden opgevat als een bedreiging voor de ranghoge positie van de hond.

3.     Iemand wil in de ogen van de hond iets van hem afpakken.

De bedreiging kan een gebied (territorium, ligplaats) betreffen, maar ook andere verworvenheden zoals voer, speeltjes enzovoort. De bedreiging kan bovendien nog betrekking hebben op "levende have", bijvoorbeeld puppies in geval van een moederhond of de verdediging van andere roedelleden (de baas, de kinderen, een andere hond uit dezelfde roedel).

4.     De hond wordt benaderd door een persoon die hij wantrouwt vanwege een slechte inprenting/socialisering of door eerdere (traumatische) ervaringen.

Sommige honden zijn bijvoorbeeld bang voor kleine kinderen, of voor mannen met een bril, of voor mensen met een donkere huidskleur enzovoort. Deze angst kan ontstaan wanneer de hond als jonge pup niet (voldoende) heeft kennisgemaakt met dat type mensen. Ook kan de hond traumatische ervaringen hebben opgedaan, waardoor de angst op latere leeftijd is ontstaan.